Burn-out

Burn-out

De meeste mensen werken fulltime en zijn zo'n 40 uur per week met hun werk bezig. Daar is niks mis mee, maar het is wel belangrijk om je gezondheid er niet onder te laten lijden. Als je niet uitkijkt ben je op een gegeven alleen maar met je werk bezig en denk je er zelfs thuis nog aan. Te veel werkdruk kan leiden tot stress en te veel stress kan er toe leiden dat je geestelijk helemaal opgebrand raakt. Men spreekt dan van een burn-out.

Burn-out is een specifieke vorm van stress. Het betekent afgebrand, uitgeblust en emotioneel uitgeput zijn. Het komt het meeste voor onder managers en beroepen waarin je veel en intensief contact hebt met mensen, zoals het onderwijs en de gezondheidszorg.

Het verschil tussen burn-out en stress is dat je van het laatste snel kunt herstellen. Eenmaal opgebrand, blijven de verschijnselen en is het moeilijker opnieuw een balans te vinden. Burn-out ontstaat meestal door het jarenlang ophopen van stressoren en frustraties.

De oorzaken van een burn-out kunnen zijn:

Werk & organisatie 

  • Gedrag van cliënten en/of je collega's: in hoeverre stellen ze zich in een emotioneel beladen situatie agressief, passief, afhankelijk of defensief op 
  • De aard van deze belasting: de frequentie, het interpersoonlijk contact en het gedeelte van je te besteden tijd die dit vergt 
  • Rolonduidelijkheid: wat wordt precies wat, wanneer van je verwacht?

Je persoonlijkheid 

  • Burn-out doet zich met name voor in de beginfase en in het midden van je loopbaan 
  • Alleenstaanden, stellen zonder kinderen, hoog opgeleiden en vrouwen lopen meer risico 
  • Hoge verwachtingen (persoonlijk en organisatie) over je functie en je persoonlijkheid 
  • Weinig steun van collega's, slecht management en gebrek aan scholingsmogelijkheden

De eerste signalen van een burn-out zijn: 

  • Concentratieproblemen 
  • Vergeetachtigheid 
  • Emotionaliteit 
  • Besluiteloosheid 
  • Slaapproblemen 
  • Lusteloosheid 
  • Cynisme 
  • Onzekerheid: minderwaardigheidscomplex 
  • Verminderde conditie 
  • Seksuele problemen: geen zin en/of impotentie

Verdere symptomen zijn: 

  • Emotionele uitputting - Verlies van energie en je hebt het gevoel dat je emotioneel bent uitgeput. Je denkt dat je anderen weinig meer biedt in psychologische zin. Daarbij worstel je met gevoelens van frustratie, omdat je je realiseert dat je zo niet door kunt blijven gaan. 
  • Depersonalisatie - Je voelt je als object beschouwd en niet meer als individu. Dit gaat vaak samen met het ontwikkelen van een negatieve en cynische houding tegenover je collega's, management en je werk zelf. 
  • Afnemende competentie - Je hebt de neiging jezelf negatief te beoordelen: je presteert slechter en je bent minder succesvol in je werk. Dit gaat gepaard met een negatieve zelfwaardering, waardoor teruggang merkbaar is. Je komt zo in een negatieve spiraal terecht.

Wat zijn de gevolgen van burn-out

  • Fysieke en emotionele gevolgen - Burn-out gaat gepaard met tal van fysieke en psychische gezondheidsklachten waaronder een afnemende geestelijke gesteldheid, een aantasting van het zelfbeeld en zelfvertrouwen, depressie, geïrriteerdheid, hulpeloosheid en angst. Lichamelijke klachten zijn ondermeer oververmoeidheid, hoofdpijn en maag- en darmklachten. 
  • Interpersoonlijke gevolgen - Mensen met burn-out verminderen sociale contacten buiten het werk en zijn ook minder gemakkelijk in staat hun professionele rol buiten het werk van zich af te schudden. Het heeft een grote negatieve invloed op het persoonlijk leven.
  • Gevolgen op houding en gedrag - Mensen met een burn-out kunnen een negatieve houding naar anderen ontwikkelen.

Wat doe je er aan?
Indien je bovenstaande signalen en klachten herkent, neem dan enige afstand van de stressfactor(en). Neem vrij en bedenk of je op deze manier door wil gaan. Een gesprek met je partner, je manager, je bedrijfs- of je huisarts is zinvol.

Neem de signalen vooral serieus. Burn-out overkomt niet alleen zwakkelingen; als eenmaal de diagnose is gesteld, ben je écht ver van huis. Luister daarom goed naar je gevoel en je omgeving en maak dan bewuste, goede keuzes voor jezelf.